వందే మాతరంను జాతీయ గీతంగా గుర్తించాలా, దాని అధికారిక గానం ఎన్ని చరణాలతో ఉండాలి వంటి అంశాల్లో న్యాయస్థానం జోక్యం చేసుకోదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే, మనస్సాక్షి లేదా మత విశ్వాసాల కారణంగా పాడటానికి నిరాకరించేవారిపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవచ్చా అనే అంశాన్ని మాత్రం పరిశీలిస్తామని తెలిపింది.
జాతీయ చిహ్నాలు, వాటికి సంబంధించిన జాతీయ భావాలు, ఆకాంక్షలను నిర్ణయించడం ఎన్నికైన ప్రభుత్వ పరిధిలోని అంశమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చీ, జస్టిస్ వి. మోహనాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అంశాన్ని విచారించింది.
జాతీయ గీతంపై నిర్ణయం రాష్ట్రానిదే
వందే మాతరంకు సంబంధించిన జాతీయ భావాలు, ఆకాంక్షలను న్యాయస్థానం నిర్ణయించాల్సిన అవసరం లేదని, దేశానికి సంబంధించిన జాతీయ చిహ్నాలు, వాటి ప్రాధాన్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్ణయించే అంశమని ధర్మాసనం తెలిపింది. జాతీయ గీతానికి సంబంధించిన జాతీయ భావాలు, ఆకాంక్షలను నిర్ణయించడం కోర్టు పరిధిలోని విషయం కాదు, అది రాష్ట్రం నిర్ణయించాల్సిన అంశం అని వ్యాఖ్యానించింది. వందే మాతరంలో ఎన్ని చరణాలను అధికారికంగా పాడాలి వంటి అంశాల్లో కూడా తాము జోక్యం చేసుకోబోమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసే వారిపై క్రిమినల్ చర్యలు ఉండవు
వందే మాతరంకు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించిన నేపథ్యంలో, దానిని పాడేందుకు వ్యక్తిగత మనస్సాక్షి లేదా మత విశ్వాసాల కారణంగా నిరాకరించే వారిపై క్రిమినల్ కేసులు పెట్టవచ్చా అనే అంశాన్ని మాత్రం సుప్రీంకోర్టు పరిశీలించనుంది. మనస్సాక్షి ఆధారంగా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసే వ్యక్తిని, జాతీయ గీతంలోని ఒకటి లేదా అన్ని చరణాలను పాడలేదనే కారణంతో క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్కు గురిచేయకూడదని ధర్మాసనం సూచించింది. మతపరమైన హక్కులకు సంబంధించిన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25, 26 హక్కులకు విఘాతం కలుగుతుందని నిజమైన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసే వ్యక్తిపై, కేవలం పాట పాడలేదనే కారణంతో శిక్షాత్మక చర్యలు తీసుకోరాదని కోర్టు పేర్కొంది.
2026 చట్ట సవరణపై కోర్టు దృష్టి
ఈ వివాదానికి కారణం జాతీయ గౌరవానికి అవమానాల నిరోధక చట్టం, 1971కు 2026లో చేసిన సవరణ. ఈ సవరణ ద్వారా జాతీయ గీతమైన జనగణమనతో పాటు వందే మాతరంకూ చట్టపరమైన రక్షణను విస్తరించారు. సవరించిన నిబంధనల ప్రకారం, జాతీయ గీతం లేదా జాతీయ గేయాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా పాడకుండా అడ్డుకోవడం, లేదా వాటిని పాడుతున్న సభకు అంతరాయం కలిగించడం నేరంగా పరిగణించబడుతుంది. దీనికి గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష, జరిమానా లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉంది. పునరావృత నేరాలకు కనీసం ఏడాది జైలు శిక్షకు సంబంధించిన నిబంధన కూడా ఉంది. అయితే, ఈ చట్టంలోని శిక్షా నిబంధనలు, వ్యక్తి తన నిజమైన మనస్సాక్షి లేదా మతపరమైన విశ్వాసాల కారణంగా పాట పాడకుండా ఉండటానికి వర్తిస్తాయా లేదా అనే అంశమే ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు పరిశీలనలో ఉంది.
ఈ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు, బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ ప్రభుత్వం కేసులో 1986లో ఇచ్చిన తీర్పును ప్రస్తావించింది. ఆ కేసులో, మత విశ్వాసాల కారణంగా జాతీయ గీతాన్ని పాడని ముగ్గురు పాఠశాల విద్యార్థుల హక్కులను సుప్రీంకోర్టు పరిరక్షించింది. విద్యార్థులు జాతీయ గీతం పాడకపోయినా, దానిని అగౌరవపరచకుండా గౌరవంగా నిలబడిన పరిస్థితిని కోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకుంది. నిజమైన మతపరమైన అభ్యంతరం ఉన్న వ్యక్తిని, బలవంతంగా జాతీయ గీతం పాడించడాన్ని రాజ్యాంగ హక్కులకు విరుద్ధంగా పరిగణించింది. ప్రస్తుత కేసులోనూ ఇదే న్యాయ సూత్రం వర్తిస్తుందా అనే అంశం కీలకంగా మారింది.
