Delhi, August 10, 2026
ప్రభుత్వాలు అమలు చేస్తున్న ఉచిత పథకాలపై ప్రజల్లో మిశ్రమ స్పందన వ్యక్తమవుతోంది. పేదల జీవితాల్లో మార్పు తెస్తున్న ఈ పథకాలను అనర్హులకు, కోటీశ్వరులకు కూడా వర్తింపజేయడంపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నిత్యవసరాలు, వ్యవసాయానికి సంబంధించిన ధరలు విపరీతంగా పెరగడానికి ప్రభుత్వాల విధానాలే కారణమని, అప్పుడే ఉచిత పథకాల అవసరం ఏర్పడుతోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రభుత్వాలు అమలు చేస్తున్న ఉచిత పథకాలు పేదల జీవితాల్లో మార్పు తెస్తున్నాయని, అయితే వాటిని అనర్హులకు కూడా వర్తింపజేయడంపై ప్రజల్లో వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోందని విశ్లేషణలు వస్తున్నాయి. నిత్యవసర వస్తువుల ధరలు, ఎరువులు, విత్తనాల ధరలు విపరీతంగా పెరగడానికి పాలకుల విధానాలే కారణమని, అప్పుడే ఉచిత పథకాల అవసరం ఏర్పడుతోందని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కార్పొరేట్లకు లాభాలు చేకూర్చే విధానాల వల్లనే ఈ పరిస్థితి తలెత్తుతోందని పలువురు విమర్శిస్తున్నారు.
దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చి 78 ఏళ్లు గడిచినా పేదరికం, అసమానతలు తొలగిపోలేదని, దళితులు, గిరిజనులు సామాజిక వివక్షకు గురవుతూనే ఉన్నారని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. తెలంగాణలోనూ ఇదే పరిస్థితి కొనసాగుతోందని, రాష్ట్రంలో దాదాపు 20.58 లక్షల మంది అతి దారిద్ర్యంలో ఉన్నారని, 78 శాతం మంది ప్రజలు ఏడాదికి లక్ష లోపు ఆదాయంతోనే జీవిస్తున్నారని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రజలు రాజకీయ పార్టీలకు హామీల ఆధారంగా ఆదరించి, అధికారంలోకి వచ్చాక సంక్షేమ పథకాలను ఆశిస్తున్నారు.
పరిమితికి మించి అమలు చేస్తున్న ఉచిత పథకాలపై హైకోర్టు చేసిన వ్యాఖ్యలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. రాష్ట్రంలో 1.15 కోట్ల కుటుంబాలుంటే, 1.03 కోట్ల కుటుంబాలకు ఉచిత పథకాలు అందుతున్నాయని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. కోటీశ్వరులకు రైతుభరోసా వంటి పథకాలు ఇవ్వడం సరికాదని, పేదల జీవితాలకు మేలు చేస్తున్న పథకాలు వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరుస్తున్నాయని, ఇందిరమ్మ ఇళ్లు, రైతుభరోసా, రైతు రుణమాఫీ, ఉచిత విద్యుత్, ఆర్టీసీ ఉచిత ప్రయాణం, రాజీవ్ ఆరోగ్యశ్రీ వంటి పథకాలు పేదలకు సామాజిక భద్రత, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కలిగిస్తున్నాయని, ప్రజల సంక్షేమం ప్రభుత్వాల బాధ్యత అని ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేస్తున్నారు.
కోటీశ్వరులకు రైతుబంధు ఇవ్వడం, అనర్హులకు సంక్షేమ పథకాలు వర్తింపజేయడం వంటి కారణాలతో ఉచిత పథకాలపై వ్యతిరేకత వస్తోందని, పాలకులు, అధికారులు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలతో అర్హులకే పథకాలను అందించాలని ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు. గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ హయాంలో అర ఎకరం ఉన్నోడి నుంచి భూస్వాముల వరకు రైతుబంధు వర్తింపజేయడం, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టిన ఆర్టీసీలో మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణాన్ని సంపన్నులు, అధికారులు కూడా వినియోగించుకోవడం వంటి అంశాలు ప్రజల్లో వ్యతిరేకతకు దారితీస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
కార్పొరేట్ సంస్థలకు, పెట్టుబడిదారులకు ప్రభుత్వాలు పన్ను రాయితీలు, తక్కువ ధరకు భూములు, పలు మినహాయింపులు ఇస్తున్నాయని, అయితే పేదలకు ఇచ్చే సంక్షేమ పథకాలపైనే వ్యతిరేకత వస్తున్నది తప్ప, కార్పొరేట్ సంస్థలకు ఇచ్చే రాయితీలపై చర్చ జరగకపోవడం గమనార్హమని పేర్కొంటున్నారు. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెంచేందుకు సంస్థలు సిద్ధమవుతున్నాయని, వాటి వల్ల సామాన్యులపై ఆర్థిక భారం పెరుగుతోందని, అయితే సామాన్యుల వేతనాలు, కూలీల రేట్ల పెంపులో ప్రభుత్వాలు ఎలాంటి చొరవ చూపడం లేదని విమర్శలు వస్తున్నాయి.