ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లకు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించే 2023 చట్టంలోని నిబంధనను సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించాలని ఇండియా కూటమి నిర్ణయించింది. కాంగ్రెస్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్, వామపక్షాలు, ఆర్జేడీతో పాటు కూటమిలోని ఇతర పార్టీలు కలిసి పిటిషన్ దాఖలు చేసే అవకాశం ఉంది.
2023లో తీసుకొచ్చిన చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్, ఇతర ఎలక్షన్ కమిషనర్ల నియామకం, సేవా నిబంధనలు, పదవీకాల చట్టంలోని సెక్షన్ 16 ప్రకారం.. అధికారిక విధులు నిర్వహించే క్రమంలో చేసిన చర్యలు, మాట్లాడిన మాటలకు సంబంధించి సీఈసీ, ఈసీలపై కొన్ని చట్టపరమైన చర్యల నుంచి రక్షణ కల్పించబడుతుంది. ఈ రక్షణ ప్రస్తుత, మాజీ ఎన్నికల కమిషనర్లకు కూడా వర్తిస్తుందని నిబంధనలో ఉంది.
అయితే ప్రతి చర్యకు పూర్తిస్థాయి మినహాయింపు ఉంటుందని చట్టం చెప్పడం లేదని, అధికారిక విధులతో సంబంధం ఉన్న చర్యలకే ఈ రక్షణ వర్తిస్తుందని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ నిబంధనపై ఇప్పటికే సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది. 2020లో సుప్రీంకోర్టు కేంద్రం, ఎన్నికల సంఘానికి నోటీసులు జారీ చేసినప్పటికీ, అప్పట్లో ఈ నిబంధన అమలుపై స్టే ఇవ్వలేదు.
ప్రస్తుతం ఎన్నికల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్ఐఆర్), ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై రాజకీయ వివాదం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ అంశం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది. ఎన్నికల సంఘంలోని ఇద్దరు కమిషనర్లు కొన్ని నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారన్న నివేదికలు వెలువడగా, ఎన్నికల సంఘం మాత్రం ఎస్ఐఆర్కు సంబంధించిన నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగానే తీసుకున్నామని తెలిపింది.
ఇదిలా ఉండగా, సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ పనితీరు, ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియను ప్రశ్నిస్తూ దాఖలైన మరో పిటిషన్ను కూడా సుప్రీంకోర్టు త్వరగా విచారించేందుకు అంగీకారం తెలిపింది. అయితే ఈ కేసులో ఆరోపణలపై కోర్టు ఇప్పటివరకు తుది నిర్ణయం తెలియజేయలేదు.
ఈ నేపథ్యంలో చట్టపరమైన రక్షణ నిబంధనపై ఇండియా కూటమి ప్రతిపాదించే సవాలు, ఎన్నికల సంఘం అధికారాలు, జవాబుదారీతనం అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలు కీలకంగా మారాయి. ఈ పరిణామం ఎన్నికల సంఘం స్వయంప్రతిపత్తి, దాని అధికార పరిధిపై చర్చను మరింత తీవ్రతరం చేసే అవకాశం ఉంది.
