దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన 11వ తరగతి విద్యార్థి రుద్ర పటేల్, కలుపు మొక్కగా పరిగణించే లాంటానా మొక్క సారాన్ని ఉపయోగించి పంటల పెరుగుదలను మెరుగుపరచవచ్చా అనే అంశంపై , మెషిన్ లెర్నింగ్ సాయంతో పరిశోధన చేశాడు. ఈ వినూత్న ప్రయోగానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మూడు ప్రధాన అవార్డులు, రూ.4.1 లక్షల నగదు బహుమతి లభించాయి.
సాధారణంగా పొలాల్లో కలుపు మొక్కగా భావించి తొలగించే లాంటానా మొక్కతోనే పంటల పెరుగుదలకు ఉపయోగపడే పదార్థాన్ని తయారు చేయవచ్చా అనే ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికాడు ఓ పాఠశాల విద్యార్థి. కృత్రిమ మేధ (), మెషిన్ లెర్నింగ్ సాయంతో పరిశోధన నిర్వహించి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందాడు.
దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన 11వ తరగతి విద్యార్థి రుద్ర పటేల్ చేసిన ఈ పరిశోధనకు 2026 ఎస్కామ్ ఎక్స్పో ఫర్ యంగ్ సైంటిస్ట్స్ పోటీలో మూడు ప్రధాన అవార్డులు లభించాయి. ఇందులో గోల్డ్ మెడల్తో పాటు టాప్ సీనియర్ సైంటిస్ట్ అవార్డు కూడా ఉన్నాయి.
కలుపు మొక్కతో పంటలకు ప్రయోజనం
లాంటానా కమారా ( ) అనే మొక్క అనేక ప్రాంతాల్లో వేగంగా విస్తరిస్తూ స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థలకు ముప్పుగా మారుతోంది. దీన్ని నియంత్రించడమే కాకుండా, దానిలోని పదార్థాలను వ్యవసాయానికి ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉందా అనే దిశగా రుద్ర పరిశోధన చేశాడు. ఈ మొక్క నుంచి తీసిన సారాలు గోధుమ విత్తనాల మొలకెత్తడం, ప్రారంభ పెరుగుదలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో పరిశీలించాడు. వివిధ పరిస్థితుల్లో ఫలితాలను అంచనా వేయడానికి మెషిన్ లెర్నింగ్ పద్ధతులను ఉపయోగించాడు.
రూ.4.1 లక్షల బహుమతి
దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన 46వ ఎస్కామ్ ఎక్స్పో ఫర్ యంగ్ సైంటిస్ట్స్ అంతర్జాతీయ సైన్స్ ఫెయిర్లో రుద్రకు గోల్డ్ మెడల్, టాప్ సీనియర్ సైంటిస్ట్ అవార్డు, కాంబ్రిలెర్న్ బిల్ట్ ఫర్ హౌ యూ థింక్ అవార్డు లభించాయి. టాప్ సీనియర్ సైంటిస్ట్ అవార్డు కింద 75,000 దక్షిణాఫ్రికా ర్యాండ్ (సుమారు రూ.4.1 లక్షలు) నగదు బహుమతి అందుకున్నాడు. మరో అవార్డు కింద ల్యాప్టాప్ కూడా లభించింది.
రైతులకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉందా
కలుపు మొక్కలను పూర్తిగా వ్యర్థాలుగా చూడకుండా వాటిలోని ఉపయోగకరమైన లక్షణాలను పరిశోధించడం ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రత్యేకత. అయితే లాంటానా సారం పంటల దిగుబడిని పెంచుతుందని నిర్ధారించడానికి మరిన్ని ప్రయోగాలు, పొలాల్లో పరీక్షలు, భద్రతా అధ్యయనాలు అవసరం. ప్రస్తుత పరిశోధనను వాణిజ్య ఎరువుగా లేదా నిరూపిత వ్యవసాయ పరిష్కారంగా భావించకూడదు.
దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన 11వ తరగతి విద్యార్థి రుద్ర పటేల్, కలుపు మొక్కగా పరిగణించే లాంటానా మొక్క సారాన్ని ఉపయోగించి పంటల పెరుగుదలను మెరుగుపరచవచ్చా అనే అంశంపై , మెషిన్ లెర్నింగ్ సాయంతో పరిశోధన చేశాడు. ఈ ప్రయోగానికి అంతర్జాతీయ సైన్స్ ఫెయిర్లో మూడు ప్రధాన అవార్డులు, రూ.4.1 లక్షల నగదు బహుమతి లభించాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
లాంటానా మొక్క సారం పంట దిగుబడిని పెంచుతుందా?
విద్యార్థి రుద్ర పటేల్ చేసిన పరిశోధన ప్రకారం, లాంటానా మొక్క సారం గోధుమ విత్తనాల మొలకెత్తడం, ప్రారంభ పెరుగుదలపై ప్రభావం చూపుతుందని ప్రాథమికంగా తేలింది. అయితే, దీనిని నిర్ధారించడానికి మరిన్ని ప్రయోగాలు, పొలాల్లో పరీక్షలు అవసరం.
