అసలు రసీదు పోయినా స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ తిరస్కరించలేరు: బాంబే హైకోర్టు

జస్టిస్ అమిత్ బోర్కర్ ఈ మేరకు తీర్పు వెలువరించారు. అనితా జయంత్ ఓస్వాల్ మరియు జాయింట్ డిస్ట్రిక్ట్ రిజిస్ట్రార్ అండ్ కలెక్టర్ ఆఫ్ స్టాంప్స్ కేసుతో పాటు మరో పిటిషన్ను విచారించిన న్యాయస్థానం, రీఫండ్ కోరిన వారి అభ్యర్థనలను అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు అందుబాటులో లేదనే ఒక్క కారణంతో తిరస్కరించిన అధికారుల ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది.

అయితే రసీదు పోయిందని చెప్పడమే రీఫండ్కు సరిపోదని, చెల్లింపు, వినియోగం, లావాదేవీకి సంబంధించిన వివరాలను ధ్రువీకరించాల్సిందేనని స్పష్టం చేసింది. ఒకే ఆస్తి ఒప్పందానికి రెండుసార్లు స్టాంప్ డ్యూటీ చెల్లించిన సందర్భాలను న్యాయస్థానం పరిశీలించింది.

రెండు కేసుల వివరాలు

మొదటి పిటిషన్లో అనితా జయంత్ ఓస్వాల్ ఒక స్థిరాస్తి విక్రయ ఒప్పందం కోసం స్టాంప్ డ్యూటీని చెల్లించారు. అయితే ఒప్పందం పూర్తయ్యేలోపు అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు కనిపించకుండా పోయింది. దీంతో ఆమె అదే లావాదేవీ కోసం మరోసారి స్టాంప్ డ్యూటీ చెల్లించి ఒప్పందాన్ని నమోదు చేయించారు. మొదట చెల్లించిన మొత్తం వినియోగించకుండా మిగిలిపోవడంతో దానిని తిరిగి ఇవ్వాలని అధికారులను కోరారు. కానీ ఆమె అభ్యర్థనను అధికారులు తిరస్కరించడంతో హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.

రెండో పిటిషన్లో ఫ్లాట్ కొనుగోలుకు ముందస్తుగా చెల్లింపులు చేసిన వ్యక్తి, బుకింగ్ రద్దు కావడంతో విక్రయ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయలేదు. అనంతరం అసలు ఈ-స్టాంపింగ్ రసీదు పోవడంతో స్టాంప్ డ్యూటీ రీఫండ్ కోరారు. ఈ అభ్యర్థన కూడా తిరస్కరణకు గురికావడంతో ఆయన న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు.

అధికారుల పరిశీలన

మహారాష్ట్ర స్టాంప్ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం రీఫండ్ కోరే వ్యక్తి తన అభ్యర్థనకు తగిన ఆధారాలు సమర్పించాల్సి ఉంటుందని హైకోర్టు వివరించింది. అదే సమయంలో అసలు రసీదు అందుబాటులో లేదనే కారణంతో మిగిలిన ఆధారాలను పరిశీలించకుండా దరఖాస్తును తిరస్కరించడం సరికాదని పేర్కొంది. ప్రభుత్వ రిఫరెన్స్ నంబర్, వర్చువల్ ట్రెజరీ వివరాలు, ఇతర అధికారిక రికార్డుల ద్వారా చెల్లింపు నిజంగా జరిగిందా, రసీదును మరే ఇతర ఒప్పందానికి ఉపయోగించారా, ఇప్పటికే రీఫండ్ పొందారా అనే అంశాలను అధికారులు ధ్రువీకరించవచ్చని తెలిపింది.

ప్రభుత్వ ఆదాయానికి నష్టం కలగకుండా అవసరమైన తనిఖీలు, హామీ పత్రాలు, నష్టపరిహార బాండ్లు వంటి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది. రెండు కేసుల్లోనూ రీఫండ్ దరఖాస్తులను తిరస్కరిస్తూ గతంలో జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు రద్దు చేసింది.

తదుపరి చర్యలు

సంబంధిత అధికారులు ప్రభుత్వ రికార్డులను పరిశీలించి, మొదటి రసీదు వినియోగించలేదా, రెండో చెల్లింపు ఏ లావాదేవీకి ఉపయోగించబడింది, లేదా ఒప్పందం రద్దయి అసలు అమలు కాలేదా అనే అంశాలను నిర్ధారించాలని ఆదేశించింది. పిటిషనర్లు అవసరమైన అఫిడవిట్లు, హామీ పత్రాలు, ఇతర ఆధారాలను సమర్పించిన తర్వాత ఎనిమిది వారాల్లో ధ్రువీకరణ ప్రక్రియను పూర్తి చేసి తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించింది.