పోలాండ్లో రాజకీయ, న్యాయ వ్యవస్థల మధ్య వివాదం తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. దేశ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యక్షుడిని విధుల నుంచి సస్పెండ్ చేయడంతో వార్సాలో పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం వద్ద అల్లర్ల నిరోధక పోలీసులను భారీగా మోహరించారు.
శుక్రవారం జరిగిన ఈ ఘటనతో దేశ రాజకీయాల్లో మరోసారి అధికార, ప్రతిపక్షాల మధ్య విభేదాలు బయటపడ్డాయి. పోలాండ్ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం అధ్యక్షుడు బోగ్డాన్ స్వియెంచ్కోవ్స్కీ, ఉపాధ్యక్షుడు బార్ట్లోమీజ్ సోచాన్స్కీలను విధుల నుంచి సస్పెండ్ చేసినట్లు న్యాయస్థానం వెబ్సైట్లో ప్రకటన వెలువడింది.
ప్రస్తుత పార్లమెంటరీ మెజారిటీ నియమించిన న్యాయమూర్తులు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. న్యాయస్థానంలో విధులు నిర్వహించేందుకు కొత్తగా ఎన్నికైన న్యాయమూర్తులకు అవకాశం కల్పించకుండా అడ్డుకుంటున్నారనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ చర్య చేపట్టినట్లు తెలుస్తోంది. అత్యంత సీనియర్ న్యాయమూర్తి అన్నా కొర్విన్-పియోట్రోవ్స్కా తాత్కాలికంగా న్యాయస్థాన బాధ్యతలు చేపట్టినట్లు ప్రకటించారు. అయితే ఆమె నియామకానికి సంబంధించి కూడా వివాదం కొనసాగుతోంది.
న్యాయస్థానం వద్ద ఆందోళనలు, ముగ్గురి అరెస్టు
న్యాయమూర్తుల సస్పెన్షన్ వార్త బయటకు రావడంతో ప్రతిపక్ష లా అండ్ జస్టిస్ () పార్టీ మద్దతుదారులు రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం ఎదుటకు చేరుకున్నారు. వందలాది మంది నిరసనకారులు ప్రభుత్వ చర్యలను వ్యతిరేకిస్తూ ఆందోళన చేపట్టారు. ఈ క్రమంలో కొందరు నిరసనకారులు న్యాయస్థానం ప్రాంగణంలోని కంచెను దాటి లోపలికి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించారు. మరికొందరు పోలీసులపై వస్తువులు విసిరినట్లు అధికారులు తెలిపారు. దీంతో పోలీసులు భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు. ఈ ఘటనలకు సంబంధించి ముగ్గురిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
సెనెగల్ పర్యటన రద్దు చేసుకున్న అధ్యక్షుడు
పోలాండ్ అధ్యక్షుడు కరోల్ నవ్రోక్స్కీ సెనెగల్ పర్యటనకు విమానంలో వెళ్తుండగా దేశంలో పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. దీంతో ఆయన తన పర్యటనను మధ్యలోనే రద్దు చేసుకుని తిరిగి వార్సాకు చేరుకున్నారు. దేశంలో ఇలాంటి పరిస్థితులు నెలకొన్న సమయంలో అధ్యక్షుడు పోలాండ్లోనే ఉండాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన సామాజిక మాధ్యమం ద్వారా వెల్లడించారు. అనంతరం పోలీసుల భద్రతా వలయాన్ని దాటి రాజ్యాంగ న్యాయస్థానంలోకి ప్రవేశించారు. న్యాయస్థానంలో జరిగిన పరిణామాలను ఆయన రాజ్యాంగ వ్యవస్థకు విరుద్ధమైన చర్యగా అభివర్ణించారు.
ప్రభుత్వ చర్యలకు ప్రధాని మద్దతు
పోలాండ్ ప్రధానమంత్రి డొనాల్డ్ టస్క్ ప్రభుత్వ చర్యలను సమర్థించారు. న్యాయవ్యవస్థలో చట్టబద్ధతను పునరుద్ధరించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అని పేర్కొన్నారు. 2015 నుంచి 2023 వరకు అధికారంలో ఉన్న లా అండ్ జస్టిస్ పార్టీ పాలనలో న్యాయవ్యవస్థపై రాజకీయ ప్రభావం పెరిగిందని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ఆరోపిస్తోంది. గతంలో నియమించిన న్యాయమూర్తుల నియామకాలపై కూడా వివాదాలు ఉన్నాయి. అయితే ప్రతిపక్ష పార్టీ మాత్రం ప్రభుత్వ చర్యలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. రాజ్యాంగ వ్యవస్థపై దాడి జరుగుతోందని ఆరోపిస్తోంది.
పోలాండ్లో రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం నియామకాలపై వివాదం 2015 నుంచి కొనసాగుతోంది. అప్పటి ప్రభుత్వాలు న్యాయమూర్తుల నియామకాల్లో అనుసరించిన విధానంపై రాజకీయ పార్టీలు పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకున్నాయి. 2015 నుంచి 2023 వరకు అధికారంలో ఉన్న పార్టీ నియమించిన న్యాయమూర్తులపై యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది. న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతకు విఘాతం కలుగుతోందని విమర్శించింది. 2023లో డొనాల్డ్ టస్క్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత న్యాయవ్యవస్థలో మార్పులు తీసుకొస్తామని ప్రకటించింది. అయితే అధ్యక్షుడు కరోల్ నవ్రోక్స్కీ పార్లమెంట్ ఎంపిక చేసిన ఐదుగురు న్యాయమూర్తులకు ప్రమాణ స్వీకారం చేయించేందుకు నిరాకరించడంతో వివాదం మరింత తీవ్రమైంది. ఈ విషయంలో యూరప్కు చెందిన వెనిస్ కమిషన్ కూడా అధ్యక్షుడి నిర్ణయంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది.
